شپش | مقاله شپش

شپش | مقاله شپش

شپش | پردیس سبز | شپش| تولیدکننده مایع ضد شپش مولیدا

چکیده
مقدمه: با وجود پیشرفت سطح بهداشت هنوز شپش های انسانی به عنوان یک چالش بهداشتی مطرح هستند. شپش می تواند بیماری های مختلفی نظیر تب راجعه اپیدمیک، تیفوس اپیدمیک و تب سنگر را به انسان منتقل نماید. مطالعه حاضر به منظور تعیین عوامل موثر بر شپش سر در دانش آموزان شهرستان پاکدشت تهران در پاییز سال 92 انجام شد.
روش کار: این مطالعه یک بررسی توصیفی_تحلیلی از نوع مقطعی می باشد. از میان تمامی دانش آموزان پس از بررسی از نظر آلودگی SPSS به پدیکولوزیس تعداد 678 دانش آموز مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات استخراج شده با استفاده از آزمون کای دو و نرم افزار نسخه 20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: از مجموع 53732 دانش آموز در مقاطع مختلف 556 نفر 82 درصد از دانش آموزان آلوده دختر و 122 نفر  18  از دانش آموزان پسر بودند. بین میزان آلودگی و جنسیت دانش آموزان اختلاف معناداری وجود داشت ) 001
73 درصد( نسبت به ساير مقاطع بیشتر بود / نتایج نشان داد که میزان آلودگی به طور معناداری در دانش آموزان مقطع ابتدایی ) 1
.)P=0/ از طرفی بین تحصیلات مادر دانش آموزان و میزان آلودگی اختلاف معناداری وجود داشت ) 04 .)P=0/03(
نتیجه گیری: نتايج نشان ميدهد آلودگي به شپش سر هنوز به عنوان كي مشكل اساسي به عواملی از جمله وضعيت اقتصادي،
آموزش کم و… بستگی دارد و حل اين معضل كه در ارتباط با مسائل فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي بوده نيازمند مشاركت ارگان
مختلف: آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، دانش آموزان و خانواده آنان خواهد بود.

شپش سر یک انگل واگیردار است که آلودگی آن در سطح جهان مطرح بوده و همه جوامع از جمله کشورهای توسعه یافته و در حالتوسعه را در بر می گیرد. این مطالعه با هدف تعیین میزان آلودگی به شپش سر و عوامل زمینه ساز آن در دانش آموزان مدرسه ابتداییروستای تاریک دره بالا از توابع شهرستان نهاوند مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه 50 دانش آموز نوبت صبح در دی ماهمورد بررسی قرار گرفتند و دانش آموزان آلوده به انگل پدیکلوزیس شناسایی شدند. تشخیص آلودگی بر اساس استاندارد موجود،(کتابچه راهنمای مبارزه با شپش در مدارس، منتشره از سوی معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) وجود تخمزنده، نمف و یا بالغ بوده است. موها (خصوصاً در نواحی پشت گوش و بالای گردن) در حضور نور کافی و به مدت حدود 4 دقیقه بررسیشدند. در این تحقیق 50 دانش آموز دختر و پسر در یک بازدید مورد بررسی قرار گرفتند که از این تعداد 28 دانش آموز دختر و 22دانش آموز پسر بودند. از این تعداد 5 دانش آموز، 3 دانش آموز دختر (10.7%) و 2 دانش آموز پسر(9.09%)، مبتلا به یکی از مراحلزیستی انگل (تخم، نمف و یا بالغ) و یا وجود تخم شپش در فاصله یک اینچ از پوست سر بودند. با توجه به یافته های این مطالعهافزایش آگاهی روستاییان از اقدامات بهداشت فردی و عمومی گامی موثر در جهت بهبود وضعیت خواهد بود. استفاده از مربی بهداشتدر مدرسه، آموزش دانش آموزان و حتی والدین آنها به کنترل بیماری های واگیر از جمله پدیکلوزیس منجر خواهد شد.

 

بحث
پدیکولوزیس یک بیماری انگلی است که با سطح بهداشت جامعه ارتباط تنگاتنگی دارد. شیوع پدیکلوزیس در کشورهای مختلف دنیا تا 80 درصد متغیر می باشد. شیوع آن در
جهان از اواسط دهه 1960 افزایش یافته، بطوریکه در مطالعات اپیدمیولوژیک در مدارس کشورهای مختلف شیوع پدیکلوزیس متفاوت بوده است و بطور متوسط 16 درصد
گزارش شده است و اين ميزان در فرانسه، کره، استرالیا و 28 درصد بوده / 33 و 3 /7 ،37/2، انگلستان به ترتيب 15 است ] 1[. این برای چندمین بار در سال های اخیر است
که شپش سر در شهرستان پاکدشت باعث همه گیری در بین دانش آموزان گردیده است. بر اساس مطالعه حاضر 82 درصد از دانش آموزان آلوده دختر بودند. این نتیجه می تواند
به دلیل تفاوت های رفتاری بین دو جنس از جمله کوتاه بودن موی سر پسران در مقایسه با دختران، پوشش مقنعه و روسری در دختران، خشن بودن بازی ها و تماس کوتاه و
کم صمیمیت پسران و سایر عوامل باشد. در مطالعات مختلف انجام شده در داخل و خارج از کشور نیز بیشتر بودن آلودگی 3 ، در دختران نسبت به پسران گزارش شده است  2
بیشترین تعداد دانش آموزان مبتلا ساکن مناطق شهری بوده اند و بین منطقه محل سکونت و آلودگی رابطه معناداری مشاهده گردید. در مطالعه ای که مرادی و همکاران در شهرستان بهار در استان همدان انجام دادند نیز بر خلاف سایر مطالعات کشوری شیوع شپش سر در دانش آموزان مناطق شهری شیوع بیشتری دارد ] 4[. اما در اکثر مطالعات شیوع این بیماری بیشتر در مناطق روستایی مشاهده شده است. مطالعه انجام شده توسط و همکاران 2005 حاکیست که بیشتر کودکان Heukelbach
کمتر از 15 سال که در مناطق روستایی زندگی می کنند در معرض ابتلا به شپش سر قرار دارند ] 12 [ که با نتایج مطالعه ما مطابقت ندارد. شاید یکی از دلایل اصلی اختلاف در این اپیدمی نسبت به سایر مطالعات، آموزش بهداشت مستمر توسط بهورزان در مناطق روستایی و همچنین بازدید فصلی دانش آموزان
توسط بهورزان در این مناطق می باشد، این در حالی است که در مدارس مناطق شهری این وظیفه بر عهده مربیان بهداشتی
مدارس یا کاردان های بهداشتی مراکز بهداشتی درمانی شهری می باشد که به دلیل کمبود نیرو این بازدید به طور مستمر و
جدی انجام نمی گیرد. نتایج مطالعه حاضر بیانگر آن است که میزان آلودگی به طور معناداری در دانش آموزان مقطع ابتدایی
بیشتر بود که این موضوع می تواند با افزایش آگاهی دانش آموزان در مقاطع بالاتر و آموزش های مربیان مدارس مرتبط
و همکاران در سال 2013 Degerli باشد، که با نتایج مطالعات .]14 ، و ثقفی پور و همکاران 1389 مطابقت دارد ] 13
مطابق با اکثر پژوهش های صورت گرفته در این زمینه،
ارتباط معکوس بین شیوع آلودگی شپش سر و سطح سواد
والدین مبتلا وجود دارد، در مطالعه مرادی و همکاران در سال
198 نفر
29/9 درصد
480 نفر
70/8 درصد
روستایی
شهری
نمودار 1. توزیع فراوانی دانش آموزان آلوده بر حسب محل سکونت
59
60 Downloaded from psj.umsha.ac.ir at 11:45 +
0330 on Thursday December 14th 2017
PSJ.umsha.ac.ir
شپش سر در در دانش آموزان شهرستان پاکدشت… بهروز داوری و همکاران
1391 مشاهده گردید که سواد پدران اکثر دانش آموزان در
مقطع ابتدایی بوده و همچنین دانش آموزان دارای مادر با
تحصیلات مقطع دبیرستان و بالاتر آلودگی کم تری به شپش
داشتند همچنین در مطالعه مشابه دیگری که در مدارس
77 درصد / ابتدایی دخترانه قم انجام شد مشاهده گردید که 09
از پدران دانش آموزان مبتلا به شپش سر دارای تحصیلات در
14 [ در همه گیری -8 ، مقطع ابتدایی یا بی سواد بودند ] 4
حاضر نیز آلودگی بیشتر در دانش آموزانی مشاهده شد که
سطح سواد مادر آنها ابتدایی بود. بر اساس آمار های موجود از
سال های گذشته در مرکز بهداشت شهرستان، آلودگی تقریباً
با همین نسبت در سطح شهرستان مشاهده شده است. در
جستجو و بررسی علل بروز اپیدمی شاید یکی از علل اصلی
بروز اپیدمی در شهرستان مهاجر پذیری در فصول مختلف،
تجمع کارگران فصلی و همچنین مسافرت هایی است که
بیشتر دانش آموزان در تابستان به مناطق روستایی دارند. به
علاوه شرایط فصل پاییز به دلیل بارندگی سبب فراهم شدن
شرایط رشد و نمو حشرات از جمله شپش ها گردیده که خود
باعث انتشار آن در جامعه می شود. همچنین در فصل پاییز
به علت سردی نسبی هوا اکثر مردم از البسه گرم استفاده
می کنند و این موضوع در دانش آموزان )به خصوص ابتدایی(
گسترش بیشتری داشته و اکثرا البسه خود را روی چوب
لباسی داخل کلاس ها روی هم انداخته که این امر می تواند
.]19- در دانش آموزان سبب انتقال گردد ] 15
نتیجه گیری
نتايج مطالعات نشان ميدهد آلودگي به شپش سر هنوز به
عنوان كي مشكل اساسي در جوامع با امكانات زندگي و سطح
بهداشت پا يين و وضعيت بد اقتصادي مطرح است. اين آلودگي
تنها به كي فاكتور بستگي نداشته بلكه به فاكتورهاي متعددی
از جمله وضعيت اقتصادي خانواده ها، آموزش بهداشت،
فرهنگسازي، بالا بردن سطح تحصيلات در خانواده ها، تنظيم
خانواده و فراهم ساختن امكانات بهزيستي بستگي دارد. از
طرفی حل اين معضل و بسياري از معضلات ديگر جامعه كه
در ارتباط با مسائل فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي بوده نيازمند
مشاركت ارگان مختلف دولت مانند: آموزش و پرورش، وزارت
بهداشت، دانش آموزان، خانواده آنان، نهادهايي مانند شوراي
شهر، انجمن اولياء و مربيان خواهد بود.
تشکر و قدردانی
در پایان بر خود لازم می دانیم از مسئول محترم بهداشت
مدارس آموزش و پرورش شهرستان پاکدشت سرکار خانم
میرزایی و هچنین ریاست محترم شبکه بهداشت و درمان
شهرستان پاکدشت کمال تشکر و قدر دانی را داشته باشیم.
تضاد منافع
این مطالعه برای نویسندگان هیچ گونه تضاد منافعی نداشته
است.
References
1. Nazari M, Goudarztalejerdi R, Moradi A.
Investigation of pediculosis and associated factors
in the central prison of Hamadan in 2013.
Pajouhan Scientific Journal. 2015;13(2):13-20.
(Persian)
2. Armoni M, Bibi H, Schlesinger M, Pollakm
S, Metzker A. Pediculosis capitis: why prefer a
solution to shampoo or spray?. Pediatric dermatology.
1988;5(4):273-275.
3. Hazrati Tappeh K, Chavshin AR, Mohammadzadeh
Hajipirloo H, Khashaveh S, Hanifian
H, Bozorgomid A, «et al». Pediculosis capitis
among primary school children and related risk
factors in Urmia, the main city of west Azarbaijan,
Iran. Journal of Arthropod-Borne Diseases.
2012;6(1):79–85.
4. Davarpanah MA, Rasekhi Kazerouni A, Rahmati
H, Neirami R, Bakhtiary H, Sadeghi M.
The prevalence of pediculus capitis among the
middle school children in Fars province, southern
Iran. Caspian Journal of Internal Medicine.
2013;4(1):607-610.
5. Alempour-Salemi J, Shayeghi M, Zeraati H,
Akbarzadeh K, Basseri H, Ebrahimi B, Rafine-
61 Downloaded from psj.umsha.ac.ir at 11:45 +
0330 on Thursday December 14th 2017
PSJ.umsha.ac.ir
مجله علمی پژوهان دوره 14 ، شماره 1، پاییز 1394
jad J. Some aspects of head lice infestation in
Iranshahr area (Southeast of Iran). Iranian Journal
of Public Health. 2003;32(3):60–63.
6. Omidi A, Khodaveisi M, Moghimbeigi A,
Mohammadi N, Amini R. Pediculosis Capitis
and relevant factors in secondary school students
of Hamadan, West of Iran. Journal of Research in
Health Sciences. 2013;13(2):176-180.
7. Borges R, Raquel M, Mendes J. Epidemiological
aspects of head lice in children attending day
care centres, urban and rural schools in Uberlandia,
central Brazil. Memórias do Instituto Oswaldo
Cruz. 2002;97(2):189–192.
8. Moradi A, Bathaii SJ, Shojaeian M, Neshani
A, Rahimi M, Mostafavi E. Outbreak
of pediculosis capitis in students of Bahar in
Hamedan province. Dermatology and Cosmetic.
2012;3(1):26-32.
9. Rafinejad J, Noorallahi A, Javadian E, Kazemnezhad
A, Shemshad KH. Epidemiology of
Pediculus humanus capitis infestation and effective
factors in elementary schools of children,
Amalesh district, Gilan province. Iranian Journal
of Epidemiology. 2005;2(3,4):51-63.
10. Census of the Islamic Republic of Iran, 1385
(2006) Islamic Republic of Iran. Archived from
the original on 2010; 11-16.
11. Akisu C, Aksoy U, Delibas SB, Ozkoc S,
Sahin S. The prevalence of head lice infestation
in school children in Izmir, Turkey. Pediatr Dermatol.
2005;22(4):372-373.
12. Heukelbach J, Wilcke T, Winter B, Feldmeier
H. Epidemiology and morbidity of scabies
and pediculosis capitis in resource-poor communities
in Brazil. British Journal of Dermatology.
2005;153(1):150-156.
13. Degerli S, Malatyalg E, Kosta Y. Mumcuoglu.
Head lice prevalence and associated factors in
two boarding schools in Sivas. Turkish Journal
of Parasitology. 2013;37(1):32-35.
14. Saghafipour A, Akbari A, Noruzi M, Khajat
P, Jafari T, Tabaraie Y, Farzinnia B. The Epidemiology
of Pediculus is humanus Capitis infestation
and effective factors in elementary schools
of Qom province girls 2010. Qom University
of Medical Sciences Journal. 2010;6(3):45-51.
(Persian)
15. Counahan M, Andrews R, Büttner P, Byrnes
G, Speare R. Head lice prevalence in primary
schools in Victoria, Australia. Journal of Paediatrics
and Child Health. 2004;40(11):616-619.
16. Hodjati M H, Mousavi N, Mousavi M. Head
lice infestation in school children of a low socioeconomy
area of Tabriz city, Iran. African Journal
of Biotechnology. 2008;7(13)2292-2294.
17. Vahabi B, Vahabi A, Gharib AR, Sayyadi M,
Sayyad S. Prevalence of head louse infestations
and factors affecting the rate of infestation among
primary school children in Paveh city, Kermanshah
province, Iran in the years 2009 to 2010. Life
Science Journal. 2013;10(12):360-364.
18. Vahabi A, Shemshad K, Sayyadi M, Biglarian
A, Vahabi B, Sayyad S, «et al». Prevalence
and risk factors of Pediculus (humanus) capitis
(Anoplura:Pediculidae), in primary schools in
Sanandaj city, Kurdistan province, Iran. Tropical
Biomedicine. 2012;29(2):207-211.
19 . Davari B, Yaghmaei R. Prevalence of head
lice and its related factors in the primary school
students in Sanandaj 2000. Scientific Journal
of Kurdistan University of Medical Sciences.
2005;10(1):39-45. (Persian)
62 Downloaded from psj.umsha.ac.ir at 11:45 +
0330 on Thursday December 14th 2017
Pajouhan Scientific Journal Vol 14, No 1, Autumn 2015
63
Research Article
Abstract
Introduction: Despite progress in health, human lice are still considered as a health problem. Lice could
transmit different diseases to human such as epidemic relapsing fever, epidemic typhus and trench fever.
The aim of this study was to determine the major factors on pediculosis capitis in students of Pakdasht
county in autumn of 2013.
Methods: This was a cross-sectional descriptive and analytic study. Among all students, after investigating
in terms of pediculosis, 678 infested individuals were selected. The extracted data were analyzed by
using SPSS version 20 software and Chi-square test.
Results: From total number of 53732 students in different school grades, 556 females (82%) and 122
males (18%) were found to be infested by head lice. A significant relationship was recognized between the
rate of infestation and students’ gender (P<0.001). The result, furthermore, revealed that rate of infestation
in elementary students (73.1%) was significantly higher than other grades (P=0.03). Between mother’s
education level and the infestation rate, moreover, a statistically significant correlation was seen (P=0.04).
Conclusion: The results illustrate that head lice infestation, as a major problem, is related to some factors
including economic conditions and poor education. To find strategies for this issue, regarding its cultural,
economical and social aspects, cooperation of different organs like ministries of education and health and
also students and their parents is clearly required.
Keywords: Pediculus capitis, Students, Pakdasht
An epidemiological study of Pediculus capitis in students
of Pakdasht county, in autumn of 2013
Behroz Davari1, Mohsen Kolivand2*, Ali Poormohammadi3, Ali Faramarzi Gohar4,
Fariba Faizei5, Somayeh Rafat Bakhsh6, Samaneh Ahmadi7
Coresponding Author: Mohsen Kolivand, MSc Student of Faculty
of Parasitology, Students Research Center, School of Medicine,
Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran.
Email: M_kolivand1369@yahoo.com T e l : + 989193258494
Please cite this article as: Davari B, Kolivand M, Poormohammdi, Faramarzi
Gohar A, Faizei F, Rafat Bakhash S, Ahmadi S. [An Epidemiological study
of Pediculus capitis in students of Pakdasht county, in autumn of
2013]. Pajouhan Scientific Journal. 2015;14(1):57-63

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *